A. PHẦN MỞ ĐẦU.
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
- Trong những năm gần đây, vấn đề đổi mới dạy học môn Ngữ Văn luôn được các nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu. Nhiều phương pháp, biện pháp mới liên tục được đưa ra dù có khác nhau nhưng đều thống nhất khẳng định vai trò của người học không phải là những bình chứa thụ động mà là những chủ thể nhận thức tích cực trong quá trình học tập. Như vậy dạy Văn là dạy cách tư duy, dạy cách đi tìm và tự chiếm lĩnh lấy kiến thức. Đó là một định hướng giáo dục quan trọng hiện nay.Cho nên tôi chọn đề tài" Sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học môn ngữ văn 8".
1.Cơ sở lí luận:
- Bộ môn Ngữ Văn trong nhà trường THCS là một trong những bộ môn có dung lượng kiến thức và số tiết dạy nhiều. Chính vì vậy, việc dạy Văn cũng gặp nhiều khó khăn. Dung lượng kiến thức mỗi tiết rất dài và có độ khái quát rất lớn. Để giờ dạy có hiệu quả thì cả người dạy và người học đều phải tập trung cao độ, chuẩn bị kĩ nếu không sẽ không đủ thời gian. Trong khi đó, kiến thức lại khó và rộng, nên không phải người học nào cũng tạo cho mình một tâm lí thoải mái, hưng phấn khi học, thậm chí còn thấy mệt mỏi, kém hứng thú. Bên cạnh đó, nhiều học sinh chưa biết cách học, cách ghi kiến thức vào bộ não mà chỉ học thuộc lòng, học vẹt, thuộc một cách máy móc, thuộc nhưng không nhớ được kiến thức trọng tâm, không nắm được “sự kiện nổi bật” hoặc không biết liên tưởng, liên kết các kiến thức có liên quan với nhau…
- Chính điều đó, bản thân là một giáo viên Ngữ văn, tôi không khỏi băn khoăn, suy nghĩ: “Làm thế nào để xây dựng được một giờ dạy Ngữ văn tốt nhất vừa đáp ứng được yêu cầu của môn học, vừa giúp cho các em học sinh có hứng thú khi học môn này, yêu Văn và tìm thấy niềm say mê đối với bộ môn?”.
- Nhờ sự quan tâm giúp đỡ của Phòng Giáo dục Càng Long, Ban giám hiệu Trường THCS Bình Phú và các đồng nghiệp. Tôi đã được tham dự và lắng nghe buổi hội thảo chuyên đề về hướng dẫn giảng dạy có sử dụng Bản đồ tư duy. Từ những điều đã tiếp thu được, tôi nhận thấy cần mạnh dạn sử dụng Bản đồ tư duy vào việc giảng dạy bộ môn Ngữ văn nhằm giúp cho việc nâng cao chất lượng dạy học văn ở nhà trường THCS.
2. Cơ sở thực tiễn.
-Từ thực tế những việc đã làm được tôi mạnh dạn đưa ra những ý kiến của mình và chọn viết đề tài: “Sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học môn ngữ văn 8".
- Để các tiết dạy Văn có sử dụng Bản đồ tư duy đạt hiệu quả. Trước tiên, tôi giới thiệu cho học sinh làm quen với Bản đồ tư duy mà tôi đã vẽ trên máy, trên giấy ( vẽ sẵn ở nhà ) hoặc trên bảng (vẽ trực tiếp trên lớp). Qua đó, nhằm dẫn dắt để các em làm quen với Bản đồ tư duy và biết cách vẽ nó.
- Tập “đọc hiểu” Bản đồ tư duy, sao cho chỉ cần nhìn vào Bản đồ tư duy bất kỳ học sinh nào cũng có thể thuyết trình được nội dung một bài học hay một chủ đề, một chương theo mạch lôgic của kiến thức.
- Hướng cho học sinh có thói quen khi tư duy lôgic theo hình thức sơ đồ hoá trên Bản đồ tư duy.
- Các em có thể vẽ Bản đồ tư duy theo nhóm hoặc từng cá nhân và có thể vẽ ở trên lớp hay ở nhà tùy theo bài học và sự phân công của giáo viên. Nếu vẽ ở nhà, khi đem đến lớp tôi sẽ sửa chữa và bổ sung nếu cần thiết.
II. MỤC ĐÍCH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1.Mục đích nghiên cứu.
Nhằm hướng các em đến một phương cách học tập tích cực và tự chủ, không chỉ giúp các em khám phá các kiến thức mới mà còn phải giúp các em hệ thống được những kiến thức đó. Việc xây dựng được một “hình ảnh” thể hiện mối liên hệ giữa các kiến thức sẽ mang lại những lợi ích đáng quan tâm về các mặt: ghi nhớ, phát triển nhận thức, tư duy, óc tưởng tượng và khả năng sáng tạo…Một trong những công cụ hết sức hữu hiệu để tạo nên các “hình ảnh liên kết” là Bản đồ tư duy.
2. phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu việc thiết kế và sử dụng Bản đồ tư duy ở trường THCS Bình phú, tôi sử dụng các phương pháp sau:
1. Phương pháp điều